Qatar Airways slaat vleugels uit

Qatar Airways liet vorige maand tijdens het ITB in Berlijn weten dat het op 6 april met Aleppo (Syrië) de honderdste bestemming aan haar routenetwerk zal toevoegen. De maatschappij uit Doha kondigde voorts aan dat daar in de tweede helft van dit jaar Calcutta, Oslo en Sofia aan toegevoegd zullen worden. Dit bovenop de al eerder aangekondigde bestemmingen Shiraz (Iran), Venetië en Montréal. De maatschappij van excentrieke CEO Akbar Al Baker heeft daarmee een drukke zomer voor de deur staan. Dat niet alleen – de uitbreiding van het routenetwerk wordt mede mogelijk gemaakt door de levering van een groot aantal nieuwe vliegtuigen. Zo heeft Qatar Airways op dit moment 94 vliegtuigen in dienst en heeft het orders openstaan voor 60 Boeing 787’s , 5 Airbus A380’s, 80 A350’s en 32 Boeing 777’s.

De vraag is natuurlijk of er in het Midden-Oosten plaats is voor zoveel capaciteit. Grote concurrent Emirates, met als thuisbasis Dubai, heeft op dit moment een order openstaan voor minimaal 75 Airbus A380’s en daarnaast kent de regio ook nog andere carriers met enorme ambities zoals Etihad en Gulf Air. Hoe kijkt men hier bij Qatar Airways tegenaan? En wat zijn de gevolgen van de huidige onrust in de regio voor de luchtvaartmaatschappij? aviavliegwereld.nl/.be zocht het uit.

Qatar Airways werd in 1994 opgericht als de nationale luchtvaartmaatschappij van Qatar. De maatschappij onderhield in eerste instantie slechts een klein regionaal netwerk. Pas nadat het in 1997 in handen was gekomen van de Emir van het oliestaatje, Zijne Koninklijke Hoogheid Sjeik Hamad bin Khalifa Al Thani, begon men met internationale expansies. De Sjeik had immers het plan gevat om van Qatar Airways een toonaangevende internationale luchtvaartmaatschappij te maken, om tegenwicht te bieden aan het toen al sterk opkomende, in 1985 opgerichte, Emirates uit Dubai.

De maatschappij, die tegenwoordig voor 50% in handen is van de private sector, wordt sinds 1996 geleid door de enigszins excentrieke CEO Akbar Al Baker. Onder zijn leiding groeide Qatar Airways uit tot een geduchte concurrent voor Emirates en is inmiddels al groter dan het veel oudere Gulf Air uit het naburige Bahrein.

Qatar Airways heeft een vloot bestaande uit Bombardier Challenger 300's, -500's, -5000's, Airbus A319/320/321's, Airbus A300's, Airbus A340's en Boeing 777's. Foto © Qatar Airways.

Vanaf haar thuisbasis Doha, waar thans een geheel nieuw vliegveld wordt gebouwd, onderhoudt de maatschappij in maart 2011 verbindingen met 95 bestemmingen in Europa, het Midden Oosten, Afrika, het Verre Oosten, Noord- en Zuid-Amerika en het Australische continent. In 2010 breidde de maatschappij uit met 10 nieuwe bestemmingen, terwijl daar in de eerste drie maanden van 2011 alleen al vier nieuwe aan toe werden gevoegd, te weten Bucharest, Budapest, Brussel en, qua formaat enigszins verrassend, Stuttgart. Deze vierde Duitse bestemming (na Frankfurt, München en Berlijn) wordt aangedaan met een Airbus A319.

Het toevoegen van laatstgenoemde bestemming doet het vermoeden rijzen dat de maatschappij eenzelfde strategie volgt als Emirates. Net als deze maatschappij tracht Qatar Airways passagiers van secundaire luchthavens zoals Stuttgart naar ‘draaischijf’ Doha brengen, van waaruit zij over kunnen stappen op een aansluitende vlucht naar de eindbestemming. Emirates gebruikt voor dit ‘hub-and-spoke’-systeem Dubai als tussenhaven, alwaar op dit moment eveneens een nieuwe, veel grotere, luchthaven wordt gebouwd. De groeistrategie van beide maatschappijen zal er, aldus CEO Al Baker, op termijn voor zorgen dat er in de regio nog slechts twee grote maatschappijen overblijven: ‘Tim Clark Airlines en Al Baker Airlines’, met een knipoog naar zijn maatschappij en Emirates.

Vlootontwikkelingen

Qatar Airways begon in 1997 met slechts vier vliegtuigen, maar heeft de afgelopen 14 jaar een enorme groei doorgemaakt. In 2003 omvatte de vloot 28 vliegtuigen, terwijl dit er in oktober 2006 al 50 waren. Op dit moment heeft de maatschappij meer dan 90 toestellen in dienst – een aantal dat in 2013 gegroeid moet zijn tot 120.

Al Baker, die zich in het verleden nogal eens laatdunkend heeft uitgelaten over Boeing en de vertraagde 787, liet in Berlijn weten dat dit toestel, ondanks een vertraging van meer dan twee jaar, een goed werkpaard zal zijn voor de maatschappij en dat hij verwacht het eerste exemplaar in januari of februari van 2012 in ontvangst te nemen. De 787 moet een deel van de ‘verouderde’ Airbus A330’s gaan vervangen, die op dat moment ongeveer 9 jaar oud zullen zijn. Daarnaast zal de 787 bij moeten dragen aan de uitbreiding van het regionale en middellange netwerk. Naast de 787 zal Qatar Airways ook gebruik gaan maken van de concurrerende Airbus A350XWB voor de langere afstanden. In het totaal heeft de maatschappij meer dan 200 orders openstaan met een totale waarde van meer dan 40 miljard dollar.

De Boeing 787 zal Qatar Airways' werkpaard worden op de korte en middellange afstanden. Foto © Qatar Airways.

In 2012 wordt eveneens de eerste van vijf Airbus A380’s in Doha verwacht, terwijl de maatschappij nog dit jaar haar 25e Boeing 777 in ontvangst zal nemen. Met deze extra capaciteit kan ook het aantal wekelijkse vluchten op een groot aantal bestemmingen uitgebreid worden. Zo wordt Singapore voortaan niet meer één keer per dag bediend vanuit Doha, maar twee maal daags; hetzelfde geldt voor Manchester. Naar München wordt de frequentie verhoogd van 7 naar 11 maal per week, terwijl de Seychellen voortaan niet meer 4 maal per week worden aangedaan, maar dagelijks. Op een groot aantal andere bestemmingen wordt de frequentie eveneens verhoogd.

De vraag die dit oproept is of de markt in het Midden Oosten niet zwaar verzadigd raakt met de enorme expansies van Qatar Airways, Emirates en in mindere mate Etihad Airways (Abu Dhabi). Laatstgenoemde heeft op dit moment een vloot van 51 toestellen, maar heeft orders openstaan voor 101 nieuwe exemplaren en aankooprechten voor nog eens 104 toestellen. Daarmee wordt de beschikbare capaciteit in de regio straks enorm. Als gevolg hiervan zullen de prijzen binnen niet al te lange tijd gaan dalen – waarbij het bijvoorbeeld nog maar de vraag is of eerdergenoemde maatschappijen hun grote vloot A380’s nog profitabel kunnen laten opereren. Overcapaciteit ligt op de loer; waar het aantal beschikbare stoelkilometers (ASK’s) in 2007 nog 207 miljard bedroeg, verwacht men dat de totale capaciteit in de regio in 2015 647 miljard ASK’s bedraagt, veel meer dan de te verwachten passagiersgroei.

Politieke onrust

In tegenstelling tot veel omringende landen, is het in Qatar erg rustig. Er zijn geen demonstraties tegen de overheid en het is er veilig. Toch is de invloed van de onlusten in de regio duidelijk merkbaar – zo ook voor Qatar Airways. CEO Al Baker liet optekenen dat de maatschappij genoodzaakt was te stoppen met het vliegen op Libië, terwijl ook de dienstregeling met vluchten naar Algerije, Tunesië en Egypte aangepast moest worden. ‘Deze regio omhelst 5% van onze afzetmarkt’, aldus Al Baker.

Qatar Airways, het Midden Oosten en de luchtvaartsector in die regio gaan hiermee interessante tijden te gemoed. Houden de onlusten aan? Hoe gaat het dreigende probleem van overcapaciteit zich ontwikkelen? Verergeren de onlusten dit probleem? Het zijn allemaal vragen waarop we de komende jaren antwoord zullen gaan krijgen. Vooralsnog staat Qatar Airways aan de vooravond van de opening van het nieuwe vliegveld van Doha, wat de maatschappij voldoende ruimte geeft om uit te breiden. Gaat de geplande uitbreiding maatschappijen als Etihad en Gulf Air de kop kosten? Of zijn de ‘hub-and-spoke’-plannen van Qatar en Emirates een zeepbel die vroeg of laat, net als de internetbubbel in 2001, uit elkaar spat? Wij houden het voor u in de gaten!

Akbar Al Baker is de enigszins excentrieke CEO van Qatar Airways. Hij staat al sinds 1996 aan het roer van de maatschappij en onder zijn hoede groeide het bedrijf van 4 vliegtuigen in 1997 tot 94 nu. En als het aan Al Baker ligt, zijn dat er in 2013 120. Foto © Qatar Airways.

    Reageer

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

    Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.